Zespół cieśni nadgarstka – jak sobie z nim radzić?

Zespół cieśni nadgarstka może w dużym stopniu upośledzać funkcję zajętej ręki, a tym samym utrudniać codzienne funkcjonowanie. Czym on jest i jaką terapię podjąć, aby zniwelować dolegliwości bólowe?

 

Czym jest zespół cieśni nadgarstka?

To jedna z najczęstszych neuropatii mających miejsce w obrębie kończyny górnej. Zgodnie z różnymi opracowaniami, dotyczy ona aż 1% pacjentów w całej populacji. Choroba to polega na zaburzeniu odpowiedniego stosunku anatomicznego między światłem kanału nadgarstkowego a objętością przebiegających tędy struktur i tkanek. W takiej sytuacji dochodzi do ucisku nerwu pośrodkowego (1).

W wielu przypadkach niemożliwe jest określenie ostatecznej przyczyny powstania zespołu cieśni nadgarstka (2). Najczęściej wskazuje się jednak na następujące możliwości (1):

  • zmiana wymiaru kanału nadgarstka na skutek pojawienia się ganglionu lub guza, w wyniku zmian zwyrodnieniowych lub wrodzonych anomalii,
  • choroby ogólnoustrojowe, np. niedoczynność tarczycy, cukrzyca czy alkoholizm,
  • kumulacja urazów (mikrourazów) wynikających z charakteru pracy czy hobby. Powstają poprzez stale powtarzające się ruchy dłoni lub nadgarstka, a także podczas częstego stosowania wibrujących narzędzi,
  • czynnikiem wpływającym na zwiększenie ryzyka wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka są zmiany hormonalne zachodzące w czasie menopauzy i ciąży.

 

Objawy zespołu cieśni nadgarstka

Dolegliwości występujące przy cieśni nadgarstka nie ograniczają się jedynie do uczucia bólu, choć oczywiście nie można o tym wskaźniku zapominać. Pacjenci z tym schorzeniem odczuwają również silne mrowienie palca od pierwszego do czwartego, przy czym w przypadku ostatniego z nich chodzi jedynie o część promieniową (2).

Dodatkowo ból nadgarstka promieniuje do przedramienia oraz do palców, charakterystyczne jest też osłabienie ogólnej siły mięśniowej tej okolicy i trudność w utrzymaniu różnorodnych przedmiotów jedną dłonią. Przy dużym zaawansowaniu procesu chorobowego dochodzi do bólu tak silnego, że może on zakłócać poprawny sen. W niektórych przypadkach można go zniwelować za pomocą poruszania dłonią (2).

 

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka

Sposobów radzenia sobie z tym schorzeniem jest bardzo wiele, a największe korzyści przynosi odpowiednie połączenie kilku rodzajów terapii. Niemal zawsze wykorzystywane jest przy tym specjalistyczne leczenie farmakologiczne.

W prowadzonej terapii z pacjentami znakomicie sprawdzają się również zabiegi masażu wirowego, ultradźwięków oraz kinezyterapii. Masaż wirowy sam w sobie stanowi połączenie działania czynnikiem mechanicznym oraz termicznym, co jest bezpośrednim skutkiem wirowego ruchu wody. Działa to korzystnie na obniżenie napięcia elementów okołostawowych, przeciwbólowo oraz poprawia poziom ukrwienia (1).

Terapia ultradźwiękowa przyspiesza procesy regeneracyjne tkanek, w tym również uciśniętego nerwu, podwyższa elastyczność tkanki łącznej (ponownie wynika to z korzystnego wpływu kolagenu) i podobnie jak pozostałe metody, działa także przeciwbólowo (1).

Nie mniej ważne są także ćwiczenia prowadzone przez doświadczonego terapeutę. Szczególnie pomocne są automobilizacje, czyli tzw. ćwiczenia poślizgowe w obrębie splotu ramiennego oraz nerwu pośrodkowego. Wpływają one na ruchomość owych struktur w kanale nadgarstka. Tego rodzaju ćwiczenia pacjenci mogą wykonywać nawet 10 razy dziennie, co ma korzystny wpływ na prowadzoną terapię. Pozwala to na zmniejszenie, a w wielu przypadkach nawet całkowite ustąpienie dolegliwości bólowych ręki wynikających z wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka.

 

 

  1. Zwolińska J., Kwolek A., Skrzypiec J. Skuteczność wybranych metod fizjoterapii w leczeniu zachowawczym zespołu cieśni nadgarstka (zcn). Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego. 2007; 3, 239-244
  2. Dębek A., Czyrny Z., Nowicki P.Zmiany patologiczne ręki w badaniu ultrasonograficznym.Journal of Ultrasonography 2014; 14: 74-88